ಹಳೇ ಕಾಲದ ದೊಡ್ಡ ಮನೆ. ಎದುರಿಗೆ ಕಟಾಂಜನ. ಮುಂಬಾಗಿಲಿಗೆ ಚೆಂದದ ಬಾಗಿಲತೋರಣ. ಅಂಗಳದಲ್ಲೊಂದು ಜೋಕಾಲಿ. ಅದರ ಬದಿಗೇ ಒಂದು ಖುರ್ಚಿ. ಆ ಖುರ್ಚಿಗೆ ನಂಗ್ಳ ಗಂಗಕ್ಕನೇ ಅಲಂಕಾರ. ಮನೆಗೆ ಯಾರೇ ಬರ್ಲಿ, ಯಾರೇ ಹೋಗ್ಲಿ… ಗಂಗಕ್ಕನ ಈ ಜಾಗ ಮಾತ್ರ ಬದ್ಲಾಜೇ ಇಲ್ಲೆ. ಎಲ್ಲದ್ರಲ್ಲೂ ಭಾರೀ ಶಿಸ್ತು. ಗಂಗಕ್ಕನ ಗಂಡಾ ಗಂಗಾಧರಣ್ಣಾ. ಅವನ್ನಾ ಎಲ್ರೂ ಗಂಗಣ್ಣಾ ಹೇಳೇ ಕರೇತಿದ್ದೊ. ಗಂಗಣ್ಣನ್ನಾ ಮದ್ವೆ ಆಗಿ ಗಂಗಕ್ಕನ ಮನೆ ತುಂಬ್ಸಕಂಡಾಗಾ ಅದ್ಕೆ ಇಪ್ಪತ್ತೊಂದು ವರ್ಷ. ಅಪ್ಪನ್ ಮನೇಲಿ ವ್ಯವಸಾಯವೇ ಅವ್ಕೋಳ್ದು ಮೂಲ ಕಸಬು. ಹಂಗೇ ಹೊಕ್ಕಿದ್ ಮನೇಲಿ ಸಹಾ ಅದೇ ಕಸಬು. ಹಿಂಗಾಗಿ ಮದ್ವೆಯಾಗಿ ಬಂದ ಮನೇಲಿ ಅತ್ತೆ, ಮಾವಾ, ಆಳ್ಗೊ, ಗದ್ದೆ – ತೋಟದ್ ಕೆಲ್ಸಾ ಹೇಳಿ ಕೈ ಬರವಿಲ್ಲಗಿದ್ದಷ್ಟು ಕೆಲ್ಸಾ ಗಂಗಕ್ಕಂಗೆ. ಆದ್ರೆ ಯಾವ್ದಕ್ಕೂ ಬೇಜಾರು ಮಾಡಕಳಗಿದೇ, ಹೊಂದ್ಕಂಡು ಹೋದ ಗಂಗಕ್ಕಾ ಇಡೀ ಊರಿಗೇ ಪ್ರೀತಿಯ “ಗಂಗಕ್ಕ”ನೇ ಆಗೋತು. ದಿನ ಎಂತಾ ಸುಮ್ನೇ ಕೂತಕತ್ತಾ? ಗಂಗಕ್ಕಂಗೆ ಸಾಲಾಗಿ ಮೂರು ಜನಾ ಹೆಣ್ಮಕ್ಕೊ. ಅತ್ತೆ ಸಂಗ್ತಿಗೆ ಪ್ರೀತಿಂದಾ ಇದ್ದದ್ರಿಂದಾ ಮಕ್ಳನ್ನಾ ದೊಡ್ಡಾ ಮಾಡೂದು ಅದ್ಕೆ ಏನೂ ಕಷ್ಟಾ ಆಜಿಲ್ಲೆ. ಈ ಗಂಗಕ್ಕನ ಒಂದು ವಿಶೇಷತೆ ಅಂದ್ರೆ ಮಾತ್ ಮಾತಿಗೂ ಒಂದೊಂದು ಗಾದೆ ಮಾತು ಹೇಳೂ ಪದ್ಧತಿ. ಯಾರಾದ್ರೂ “ಒಂದಾದ ಮೇಲೆ ಒಂದು ಹೇಳಿ ಮೂರೂ ಜನಾ ಹೆಣ್ಮಕ್ಕೋವೇ ಆಗೋದ್ವಲೆ ಗಂಗಕ್ಕಾ” ಅಂದ್ರೆ ಗಂಗಕ್ಕಾ, “ಬಳ್ಳಿಗೆ ಕಾಯಿ ಭಾರವನೆ? ನಂಗೋಕೆ ವಯಸ್ಸಾದ ಮೇಲೆ ಹೆಣ್ಮಕ್ಕೋನೇ ಚೊಲೋದಾಗಿ ಪ್ರೀತಿಂದಾ ನೋಡ್ಕತ್ತೊ ಗುತ್ತಿದ್ದಾ?” ಹೇಳ್ತಿತ್ತು. ಮಕ್ಳನ್ನಾ ಒಳ್ಳೇ ವಿದ್ಯೆ ಕೊಟ್ಟು, ಒಳ್ಳೇ ಸಂಸ್ಕಾರ ಕೊಟ್ಟು ಬೆಳ್ಸಿದ್ದೊ ಗಂಗಕ್ಕಾ ಮತ್ತೆ ಗಂಗಣ್ಣಾ. ಕ್ರಮೇಣ ವಯಸ್ಸಿಗೆ ಬಂದ ಮಕ್ಳನ್ನಾ ಒಳ್ಳೊಳ್ಳೇ ಜಾಗಕ್ಕೇ ಕೊಟ್ಟು ಮದ್ವೆನೂ ಮಾಡಾತು. ಒಂದಿನ ಗಂಗಕ್ಕಾ ಗಂಡನ ಹತ್ರಾ “ಮನೆ ಕಟ್ಟಿ ನೋಡು, ಮದ್ವೆ ಮಾಡಿ ನೋಡು” ಅಂಬಾಂಗೆ ಮೂರೂ ಮಕ್ಳ ಮದ್ವೆ ಮಾಡಿ ಒಂದು ದಡಕ್ಕೆ ಸೇರ್ಸಾತು. ನಾನೂ ಮಕ್ಕೋಗೆ ಹಾಳು ಧೂಳು ಮಾಡಗಿದೆ “ಹಾಸಿಗೆ ಇದ್ದಷ್ಟೇ ಕಾಲು ಚಾಚು” ಹೇಳೂ ತತ್ವಾನೇ ಕಲ್ಸಿದ್ದೆ. ಹಂಗಾಗಿ ಮೂರೂ ಮಕ್ಕೊ ಚೆಂದಾಗಿ ಜೀವನಾ ಮಾಡ್ತೊ ಹೇಳೂ ಭರವಸೆ ನಂಗಿದ್ದು” ಅಂತು. ಗಂಗಣ್ಣಂಗೂ ಹಂಗೇ ಅನ್ಸದ್ದು ಸುಳ್ಳಲ್ಲಾ.      “ಹಿರೀ ಮಗಳು ಸಾವಿತ್ರಿ ಮನೇಲಿ ಲಕ್ಷ್ಮಿ ಕಾಲ್ ಮುರ್ಕಂಡು ಬಿಜ್ಜು. ಆದ್ರೂ ನನ್ನ ಅಳಿಯಂಗೆ ಒಂಚೂರೂ ಗರ್ವ ಇಲ್ಲೆ. “ಊರಿಗೆ ಅರಸನಾದ್ರೂ ತಂದೆಗೆ ಮಗ” ಹೇಳ್ತ್ವಲಿ, ಹಂಗೇ ನನ್ನ ಅಳಿಯಾ ತಂದೆ ತಾಯೀನಾ ಅಷ್ಟು ಜೋಪಾನ್ವಾಗ್‌ ನೋಡ್ಕತ್ತಾ. “ತುಂಬಿದ ಕೊಡ ತುಳಕ್ತಿಲ್ಲೆ” ಹೇಳೂದಕ್ಕೆ ನನ್ನ ಅಳಿಯನೆ ಸಾಕ್ಷಿ ನೋಡು ಭಾಗ್ಯಾ” ಹೇಳಿ ಗೆಳತಿ ಭಾಗ್ಯನ ಹತ್ರಾ ಹೇಳ್ಕತ್ತಿದ್ದಿತ್ತು ಒಂದಿನ. ಹಂಗೇ ಹಿರೀ ಮಗಳು ಸಾವಿತ್ರೀನಾ ಗಂಡನ ಮನೆಗೆ ಕಳ್ಸಕಾದ್ರೆ, “ನೋಡು ಸಾವಿತ್ರಿ, ಮಾತು ಬಲ್ಲವಂಗೆ ಜಗ್ಳಾ ಇಲ್ಲೆ; ಊಟ ಬಲ್ಲವಂಗೆ ರೋಗ ಇಲ್ಲೆ”. ಗಂಡನ ಮನೇಲಿ ಚೆಂದಾಗಿ ಸಂಸಾರ ಮಾಡು ಮಗ್ಳೇ. “ಸಂಸಾರದ ಗುಟ್ಟು, ವ್ಯಾಧಿ ರಟ್ಟು” ಅದ್ಕಾಗಿ ಮನೆಯ ಗುಟ್ಟನ್ನಾ ಯಾರಿಗೂ ಬಿಟ್ಕೊಡಡಾ” ಹೇಳಿ ಮಗಳಿಗೆ ಬುದ್ಧಿವಾದ ಹೇಳೂಲೆ ಮರೇಜಿಲ್ಲೆ ಗಂಗಕ್ಕಾ. ಇನ್ನು ಎರಡನೇ ಮಗಳು ಗಿರಿಜೆ. ರೂಪದಲ್ಲಿ ಸೀದಾ ಸಾದಾ ಇದ್ದು. “ಹೆತ್ತಮ್ಮಂಗೆ ಹೆಗ್ಣಾ ಮುದ್ದು” ಹೇಳ್ತೊ. ಹಂಗೇ ನೀನು ರೂಪವಂತೆ ಅಲ್ಲಾ ಹೇಳಿ ಯಾರಾದ್ರೂ ಹೇಳದ್ರೆ ನೀನು ಬೇಜಾರು ಮಾಡಕಳಡಾ. ನಿಜವಾಗಿ ನೋಡದ್ರೆ ಗುಣದಲ್ಲಿ ನೀನೇ ರೂಪವಂತೆ. ನೀನು ಮದ್ವೆ ಆಗ್ತಿದ್ದ ಮಾಣಿಯ ಮನೆ ದೊಡ್ಡ ಕುಟುಂಬಾ. ಹಂಗಿದ್ಮೇಲೆ ಒಂದ್ಮಾತು ಬತ್ತು, ಒಂದ್ಮಾತು ಹೋಗ್ತು. ಆಗೆಲ್ಲಾ “ಮಾತು ಬೆಳ್ಳಿ, ಮೌನ ಬಂಗಾರ” ಹೇಳೂದನ್ನಾ ಮರ್ಯಡಾ. ಇದನ್ನ ಮರ್ತೆ ಅಂದ್ರೆ, “ತಾಯಿಯಂತೆ ಮಗಳು, ನೂಲಿನಂತೆ ಸೀರೆ” ಹೇಳಿ ನನಗೇ ಕೆಟ್ಟ ಹೆಸ್ರು ತಂದಾಂಗಾಗ್ತು ನೆನಪಿಟ್ಕೊ. ಯಾವ್ದಕ್ಕೂ ಅತೀ ಆಸೆ ಮಾಡಡಾ. “ಅತಿಯಾಸೆ ಗತಿಗೇಡು” ಹೇಳಿ ಆಗೋಗ್ತು ಮತ್ತೆ ಹಾಂ?” ಹೇಳಿ ಕಿವಿಮಾತು ಹೇಳೇ ಗಂಡನ ಮನೆಗೆ ಕಳ್ಸಿಕೊಟ್ಟಿದ್ದು ಗಂಗಕ್ಕಾ. ಮೂರನೇ ಮಗಳು ವಿದ್ಯಾ ಇದ್ದಲಿ, ಅದ್ರ ಹೆಸ್ರು ಸರಸ್ವತಿದಾದ್ರೂ ಸರಸ್ವತಿ ಒಲೀಜೇ ಇಲ್ಲೆ. ಗಂಗಕ್ಕಾ ಮಗಳನ್ನ ಕೂರ್ಸಕಂಡು ಸಣ್ಣಕ್ಕಿದ್ದಾಗಿಂದಾ  ಹೇಳದ್ದು ಎಂತದು ಅಂದ್ರೆ, “ಓದು ಒಕ್ಕಾಲು, ಬುದ್ಧಿ ಮುಕ್ಕಾಲು” ಹೇಳೇ ಗಾದೆ ಇದ್ದು ಮಗ್ಳೇ. ಬರೀ ಓದೂದೇ ಮುಖ್ಯ ಅಲ್ಲಾ, ಅದನ್ನಾ ಅರ್ಥ ಮಾಡ್ಕಂಡು ಬುದ್ಧಿ ಬೆಳೇಸ್ಕಳೊ. ಕಡೇಗೆ ಮದ್ವೆ ಆದಮೇಲೆ ಹೋದ ಮನೇಲಿ ಧಡ್ಡಿ, ಛೀ …ಥೂ…. ಹೇಳ್ಕಂಬ ಹಂಗೆ ಅಪ್ದು ಬೇಡಾ. “ಗಿಡವಾಗಿ ಬಗ್ಗದ್ದು ಮರವಾಗಿ ಬಗ್ಗೀತೇ”  ಹೇಳ್ತೊ. ಹಂಗಾಗಿ ನೀನು ಈಗ್ಲಿಂದಾನೇ ಒಳ್ಳೇ ಸಂಸ್ಕಾರ ಪಡಕಂಬ್ದು ಒಳ್ಳೇದು, ಕಡೆಗೆ ಅಂದ್ರೆ ಆಗ್ತಿಲ್ಲೆ, ಗುತ್ತಾತನೆ ವಿದ್ಯಾ” ಹೇಳಿ ಬುದ್ಧಿ ಮಾತನ್ನಾ ಹೇಳಿ ಒಳ್ಳೇ ಸಂಸ್ಕಾರವಂತೆಯಾಗಿ ಮಾಡಿದ್ದು ಗಂಗಕ್ಕಾ. ಈಗಾ ಅದನ್ನೂ ಒಳ್ಳೇ ಮನೆತನಕ್ಕೇ ಮದ್ವೆ ಮಾಡಿಕೊಟ್ಟಿದ್ದೊ. ಈಗಾ ಅವ್ಕೋಳ ಜವಾಬ್ದಾರಿ ಮುಗೀಜು. ಗಂಗಕ್ಕನ ಅತ್ತೆ – ಮಾವಾ ಇಹಲೋಕದ ಯಾತ್ರೆ ಮುಗ್ಸಿ ಶಿವನ ಪಾದಾ ಸೇರಿದ್ದೊ. ಹೆಣ್ಮಕ್ಕೊ, ಅಳಿಯಂದಿಕ್ಕೊ, ಮೊಮ್ಮಕ್ಕೊ ಎಲ್ಲಾ ಆಗಾಗ ಮನೆಗೆ ಬಂದು ಹೋಗಿ ಮಾಡ್ತೊ. ಹೆಣ್ಮಕ್ಕಳ ಮದ್ವೆ, ಬಾಣಂತನ ಎಲ್ಲಾ ಮುಗ್ದು,  ಇನ್ನು ಅರಾಮಿನ ಸುಖ ಜೀವನ ಅಂದಕಂಬಲ್ಲೀವರೆಗೆ ಒಂದಿನ ರಾತ್ರಿ ಮನೀಕಂಡ ಗಂಗಣ್ಣಾ ಮರುದಿನದ ಸೂರ್ಯೋದಯಾನೆ ಕಂಡೀನಿಲ್ಲೆ. ನಿದ್ರೆಯಲ್ಲೇ ಇಹಲೋಕ ಯಾತ್ರೆ ಮುಗ್ಸಿಕಿಜಾ. ಇದಾಗಿ ಐದು ವರ್ಷಾ ಆಗೋಜು. ಗಂಗಕ್ಕಂಗೆ ಈಗ ಹತ್ರತ್ರಾ 85 ವರ್ಷಾ. ಜೀವನದ ಎಲ್ಲಾ ಏರಿಳಿತಗಳನ್ನಾ

(ಡಾ. ಚಂದ್ರಮತಿ ಸೋಂದಾ ಇವು ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ ಬರ್ದ ಲೇಖನವನ್ನ ನಾಗಪ್ಪ ಗಾಂವ್ಕರ ಗೋಡೆಪಾಲ್‌ ಹವ್ಯಕಭಾಷೆಗೆ ಭಾಷಾಂತ್ರ ಮಾಡಿದ್ರು) **** ಭಾರತದ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಸಂಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ಉತ್ತರ ಕನ್ನಡ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಸಿದ್ದಾಪುರ ತಾಲೂಕಿನ ಗಂಡಸ್ರು, ಹೆಂಗ್ಸ್ರು ಅತಿ ಹೆಚ್ಚಿಗೆ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸಿದ್ದವು. ಅಲ್ಲಿಯ ಜನ ಜೋಗ ಜಲಪಾತ ನೋಡಲೆ ಬಪ್ಪು ಬಿಳಿಜನ ಮತ್ತೆ ಶಿಕಾರಿಗೆ ಬಪ್ಪು ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಅಧಿಕಾರಿಗಳಿಂದ ಬಹಳ ತೊಂದರೆಗೆ ಸಿಕ್ಕಾಕಿಕೊಂಡೊವ್ವು. ಅ ಕಾಲಕ್ಕೆ ಇಂಗ್ಲಿಷಲ್ಲಿ ಮಾತಾಡುವ ಹೆಂಗಸರು, ಮಕ್ಕೊ ಇದ್ದಿದ್ವಡ. ಓದು ಬರಹ ಕಲಿಲೇ ಹೊರಗೆ ಹೋಗಿ ಬಂದವ್ವು ಇದ್ದದ್ರಿಂದಾನೇ ಮಹಾತ್ಮ ಗಾಂಧೀಜಿಯವರ ಕರೆಗೆ ಓಗೊಟ್ಟು ಈ ತಾಲೂಕಿನ ಸಾವಿರಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಪುರುಷರು ಹಾಗೂ ಮಹಿಳೆಯರು ಸ್ವಯಂಪ್ರೇರಿತರಾಗಿ ಬ್ರಿಟಿಷರ ವಿರುದ್ಧ ಹೋರಾಡಿ ಜೈಲು ಸೇರಿದ್ದೋ ಹೇಳಿ ಹೇಳಿಕೆಯಿದ್ದು. ಸಿದ್ದಾಪುರ ತಾಲೂಕಿನ ಮುಂದಾಳು ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಹೋರಾಟಗಾರರು ಮತ್ತು ಅವರ ಹೋರಾಟದ ವಿವರ ಈ ಕೆಳಗಿದ್ದು. ಪ್ರಮುಖ ಮಹಿಳಾ ಹೋರಾಟಗಾರ್ತಿಯರು:ಸಿದ್ದಾಪುರ ತಾಲೂಕಿನಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯಕ್ಕ ನಡೆಸಿದ ಸತ್ಯಾಗ್ರಹಗಳು ಚರಿತ್ರೆಲಿ ಸೇರಿದ್ದು ಇದ್ದು. ಅದ್ರಲ್ಲಿ, ಕರನಿರಾಕರಣೆ ಚಳವಳಿ ಮತ್ತು ಜಪ್ತಿ ವಿರೋಧಿ ಹೋರಾಟದಲ್ಲಿ ಇಲ್ಲಿನ ಮಹಿಳೆಯರು ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಅಧಿಕಾರಿಗಳಿಗೆ ಹೆದ್ರಿಸಿ, ನೀರಕುಡ್ಸಿದ್ದು ಈಗ ಕತೆ ಹಾಂಗೆ ಕಾಣ್ತು. ಅದ್ರೆ ಅದು ಸತ್ಯವಾಗಿತ್ತು. ಹೆಂಗಸರ ಪೈಕಿ ಕೆಲೂ ಹೆಸ್ರ ನೆನ್ಪ್‌ ಮಾಡ್ತೆ. ಬಾಕಿ ಉಳದವ್ಕೆ ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲೇ ನಮಸ್ಕಾರ. ಮಹಾದೇವಿ ತಾಯಿ ಹೆಗಡೆ: ಸಿದ್ದಾಪುರ ತಾಲೂಕಿನ ‘ದೊಡ್ಡಮನೆ’ಯ ಕೂಸು ಇವ್ರು. ಬಾಲ್ಯವಿವಾಹ, ವೈಧವ್ಯದಂತಹ ಸಾಮಾಜಿಕ ಪಿಡುಗುಗಳ ವಿರುದ್ಧ ಹೋರಾಡ್ಕತ್ತೆಯಾ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಚಳವಳಿಗೆ ಧುಮುಕಿದ ಛಲಗಾತಿ. ಉಪ್ಪಿನ ಸತ್ಯಾಗ್ರಹದಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸಿದ್ದ ಇವ್ರು ನಂತ್ರ ಗಾಂಧೀಜಿಯವ್ರ ಆಶ್ರಮದ ಪ್ರೇರಣೆಯಿಂದ ‘ವಿಶ್ವನೀಡಂ’ ಟ್ರಸ್ಟ್ ಸ್ಥಾಪಿಸಿದ್ರು. (ಇವರು ಕರ್ನಾಟಕದ ಮಾಜಿ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿ ದಿ. ರಾಮಕೃಷ್ಣ ಹೆಗಡೆಯವರ ಸೋದರಸಂಬಂಧಿ). ಗಣಪಮ್ಮ ಕುಳಿಬೀಡು: 1932ರಲ್ಲಿ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ಸತ್ಯಾಗ್ರಹಿಗಳ ಮನೆಯ ಎಮ್ಮೆಗಳನ್ನು ಜಪ್ತಿ ಮಾಡಿ ಹರಾಜು ಹಾಕ್ದಾಗ, ಆ ನೌಕರನ ಮನೆಯ ಮುಂದೆ ಧರಣಿ ಕೂತು ಎಮ್ಮೆನ ವಾಪಸ್ ಪಡಕೊಂಡ ಧೀಮಂತೆ. ಸೀತಮ್ಮ ಹೊಸಕೊಪ್ಪ, ದೇವಮ್ಮ ಹೇಮಗಾರ ಮತ್ತು ಭಾಗಿರಥಮ್ಮ ಕುಳಿಬೀಡು: ಗಣಪಮ್ಮ ಅವ್ರಿಗೆ ಹೆಗಲಿಗೆ ಹೆಗಲು ಕೊಟ್ಟು ಬ್ರಿಟಿಷರ ದೌರ್ಜನ್ಯದ ವಿರುದ್ಧ ಸತ್ಯಾಗ್ರಹ ನಡೆಸಿದ ಧೀರ ವನಿತೆಯರು. ಭುವನೇಶ್ವರಮ್ಮ ತ್ಯಾಗಲಿ ಮತ್ತು ಲಕ್ಷ್ಮಮ್ಮ: ಮಾವಿನಗುಂಡಿ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಪೊಲೀಸ್ರು ವಶಪಡಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದ ಜಾನುವಾರುಗಳನ್ನ ಹರಾಜ್ನಲ್ಲಿ ತಗಂಡಾಗ, ಅದ್ರ ವಿರುದ್ಧ ಪ್ರತಿಭಟ್ನೆ ಮಾಡಿ ಹೋರಾಟ ನಡ್ಸಿದ ಸ್ವತಂತ್ರ ಹೋರಾಟಗಾರ್ತಿ. ಇನ್ನು ಎಷ್ಟೋ ಹೆಣ್ಮಕ್ಕೋ ಬೇರೆ ಬೇರೆ ಹೋರಾಟದಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸಿದ್ದೋ. ಅದ್ರಲ್ಲಿ ಒಂದೆರಡು ಉದಾಹರಣೆ ಅಬ್ಬಾ ಅನ್ನ ಹಾಂಗಿದ್ದು. ಅರಣ್ಯ ಸತ್ಯಾಗ್ರಹದಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸಕ್ಕೆ ಮೊದ್ಲೇ ಶ್ಯಾಮಭಟ್ಟ ಬಿಸಲಕೊಪ್ಪ ಅವ್ರನ್ನ ಪೊಲೀಸರು ಬಂಧಿಸಿದ್ದ. ಈ ವಿಷಯ ತಿಳ್ದ್‌ಕೋಡ್ಲೆ ಅವ್ರ ಹೆಂಡತಿ ಸುಮ್ಮಂಗಿರ್ದೆ ತಾನೇ ಮರ ಕಡ್ದು ಅರಣ್ಯ ಸತ್ಯಾಗ್ರಹ ನಡೆಸಿ ಸ್ವತಃ ಪೊಲೀಸರ ಹತ್ರ ಹೋಗಿ `ನಾನೂ ಕಾನೂನು ಉಲ್ಲಂಘನೆ ಮಾಡಿದ್ದೆ, ನನ್ನನ್ನೂ ಬಂಧಿಸಿ’ ಅಂತ ಕೇಳತ್ಯು.. ಆದ್ರೆ ಪೊಲೀಸ್ರು ಅದ್ನ ಬಂಧಿಸಿದ್ವಿಲ್ಲೆ.  ಅಷ್ಟಕ್ಕೆ ಸುಮ್ಮನಾಗದೆ ಅದೇ ದಿನ ಸಾರ್ವಜನಿಕರನ್ನು ಉದ್ದೇಶಿಸಿ ಭಾಷಣ ಮಾಡತ್ಯು.`ನಾನು ಕಾನೂನು ಉಲ್ಲಂಘನೆ ಮಾಡಿದ್ರು ನನ್ನನ್ನ ಬಂಧಿಸದೆ ಅನ್ಯಾಯ ಮಾಡ್ತಿದ್ದ. ಬನ್ನಿ ನಾವೆಲ್ಲ ಮಹಿಳೆಯರು ಒಟ್ಟಾಗ್‌ ಸೇರ್ಕಂಡು ಕಾನೂನು ಉಲ್ಲಂಘನೆ ಮಾಡ್ವ’ ಅಂತ ಹೇಳಿ ಹೆಣ್ಮಕ್ಕೋ ಸತ್ಯಾಗ್ರಹದಲ್ಲಿ ಸೇರ್ಕಂಬ ಹಾಂಗೆ ಪ್ರಚೋದನಕಾರಿಯಾಗಿ ಭಾಷಣ ಮಾಡತ್ಯು. ಈ ಬಗೆದೆಯ ಒಂದ್‌ ಘಟನೆ ಶಿರಸಿಲೂ ನಡ್ದಿತ್ತು. ಮುಂದಾಳಾಗಿದ್ದ ಸೀತಾಬಾಯಿ ಪೊಲೀಸ್ ಸ್ಟೇಶನ್ನಿಗೆ ಹೋಗಿ ತನ್ನ ಬಂಧಿಸಿ ಅಂತ ಕೇಳಿದ್ದಕ್ಕೆ ಯಾಕೆ ಬಂಧಿಸಬೇಕು ಅಂತ ಕೇಳಿದ ಪೊಲೀಸ್‌ ಅಧಿಕಾರಿಗೆ ತಾನು ಕಾನೂನುಭಂಗ ಮಾಡ್ಲೇ ಬಂದೆ. ನಿಂಗ್ಳ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಕಾನೂನು ಸತ್ತುಹೋಯ್ದು ಅಂತ ಭಾಳ ಧೈರ್ಯದಿಂದ ಹೇಳತ್ಯು. ‘ನಿನ್ನ ಮೇಲೆ ಕೇಸ್ ಹಾಕ್ತʼ ಅಂತ ಅಧಿಕಾರಿ ಬೆದರಿಸಿದ್ರೆ ‘ನಾನು ಅದಕ್ಕೆ ಸಿದ್ಧʼ ಅನ್ನ ಉತ್ತರ ಅದ್ರದ್ದು. ಯಾವುದಕ್ಕೂ ಹೆದರದೆ ಸತ್ಯಾಗ್ರಹದಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸಿ ಜೈಲುಶಿಕ್ಷೆನ ಅನುಭವಿಸ್ತು. ಪ್ರವಾಸಿ ತಾಣವಾಗಿರ ಜೋಗ ಜಲಪಾತ ನೋಡುಲ್‌ ಬಪ್ಪೂ ಬ್ರಿಟೀಷ್ ಅಧಿಕಾರಿಗೋ, ಮತ್ತೆ ಅವ್ರ ಕಡೆಗೆ ಸೇರ್ಕಂಡ ಭಾರತದ ಮೂರ್ಖರು, ಸಿದ್ದಾಪುರದ ಸುತ್ತಮುತ್ತಲಿನ ಜನಕ್ಕೆ ರಾಶಿ ಹಿಂಸೆ ಕೊಡ್ತಿಪ್ಪೋ ಹೇಳಿ ಹಳೆಕಾಲದವು ಹೇಳಿದ್ದ ಕೇಳಿದ್ದೆ. ಮತ್ತೊಂದು ಎಂತಾದು ಅಂದ್ರೆ, ಮಾವಿನಗುಂಡಿ ಸುತ್ತ ಮುತ್ತ ಇಪ್ಪುದೆಲ್ಲ ಕರೀಕಾಡೆಯಾ. ಕಡು, ಗಮೆಯ, ಜಿಂಕೆ ಹಿಂಡಹಿಂಡಾಗಿ ಬೆಳಿವಾಗ ಹುಲಿ ಹಿಂಡೂ ಹೆಚ್ಚಾಗ್ತು. ಹುಲಿ ಶಿಕಾರಿ ಹುಚ್ಚು ಬಿಳಿ ಜನಕ್ಕೆ ಯಾವಾಗ್ಲೂ ಇದ್ದದ್ದೆಯಾ. ಅವರ ಸಂಗ್ತಿಗೆ ಸೇರ್ಕಂಡ ಹಳ್ಳಿಯ ಕೆಲಜನ, ಆ ಸಾಯ್ಬಂಗೋ ಒಗೆಯೋ ಸರಾಯ ಬಾಟ್ಲಿ ಹುಡ್ಕಲೆ ತಾಗ್ದ. ಇದ್ರಿಂದ ಮನೆಲಿ ರಂಪಾಟ ಹೆಚ್ಚಲ್‌ ತಾಗಿದ್ದೇ ಅಲ್ಲಿಯವು ಸರಕಾರದ ವಿರದ್ಧ ತಿರುಗಿ ಬೀಳೂಲೆ ಕಾರಣ ಆತು ಹೇಳೂ ವಾಡಿಕೆ ಮಾತೂ ಇದ್ದು. ಆ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ನಮ್ಮ ದೇಶದ ಸ್ವತಂತ್ರಕ್ಕಾಗಿ ಸಿಡಿದು ನಿಂತು ಲಾಟಿ ಏಟೂ, ಸೆರಮನೆವಾಸದ ಕಷ್ಟ ಉಂಡ ಹಿರಿಯಂಗೋಕ್ಕೆ ಎಂಬತ್ತನೆ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಹಬ್ಬದ ದಿನದ ನಮನ.